مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
تبارشناسی و تحلیل منظومه های غیر منظوم غنایی پیش از اسلام

میر جلیل اکرمی؛ رشید اسدی ولیلو

دوره 10، شماره 37 ، بهمن 1399، صفحه 8-24

چکیده
  نوع غنایی در ادب فارسی هم در نثر و هم در نظم نسبت به دیگر انواع شمول بیشتری دارد. غالب تحقیقات در این حوزه بر شعر تمرکز یافته و به نثر توجه کمتری شده است. این پژوهش سعی دارد با توجه به غفلت مذکور، با معرفی و تحلیل چهار داستان نشان دهد که علت ناشناخته بودن برخی از آن‌ها چیست؟ و این متون در دوران بعد از اسلام چگونه به حیات خود ادامه داده‌اند؟ ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
ساز و کار درآمیختن دو عنصر فرمالیستی آشنایی‌زدایی و برجسته‌سازی در دو داستان غنایی شاهنامه (زال و رودابه، بیژن و منیژه)

میترا بیغمی؛ مریم جعفری؛ غلامعباس ذاکری

دوره 10، شماره 37 ، بهمن 1399، صفحه 26-41

چکیده
  تأکید نظری فرمالیست‌ها بر ادبیّت و تمهیدات ادبی به کاررفته در متن، اگرچه نافی اهمیت محتوا نیست، نشان‌دهندۀ نقاط محوری‌ای است که به واسطۀ آن‌ها متن ادبی از آثار دیگر جدا می‌شود. مقالۀ حاضر می‌کوشد به بررسی کاربردهای دو آرایۀ اصلی فرمالیستی در دو داستان شاهنامه فردوسی بپردازد. انتساب شاهنامه به ژانر «حماسی» هیچ‌گاه محل تردید ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
تحلیل جاندار انگاری عشق در دیوان شمس

زینب حسینی؛ نازنین درویشی

دوره 10، شماره 37 ، بهمن 1399، صفحه 42-59

چکیده
  یکی از محوری‌ترین مفاهیم بیان شده در اشعار عرفانی فارسی، عشق است که در قرن هفتم به بنیادی‌ترین اندیشۀ مولوی در غزلیات شمس تبدیل شد. عشق در غزلیات شمس دارای شخصیت انسانی با ویژگی‌های رفتاری خاص است. چیستی صفات انسانیِ حمل شده بر عشق و نحوه و جایگاه بروز این ویژگی‌ها در مسیر عرفان با توجه به تلقی مولوی از عشق حائز اهمیت است. در این پژوهش ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی «همای و همایون» و «گل و نوروز» بر اساس نظریۀ عشق جان لی

طیبه عبداله زاده؛ وجیهه ترکمانی باراندوزی

دوره 10، شماره 37 ، بهمن 1399، صفحه 60-71

چکیده
  دربارۀ عشق و ماهیّت آن از دیدگاه علم روان‌شناسی بحثهای زیادی مطرح شده است. در چند دهۀ اخیر محقّقان کوشیده‌اند با توجّه به نظریه‌های مختلف، آثار ادبی را مورد بررسی قرار دهند. یکی از نظریّه‌های مطرح در این باره، نظریۀ عشق جان لی است. در این نظریه وی، انواع عشق را با رنگهای اصلی مقایسه کرده و سه سبک اصلی نیز برای عشق قایل شده است که عبارتند ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
اسطوره‌کاوی "عاشقانۀ خسرو و شیرین" در متون ادبی-هنری ایران (با تاکید بر دوره معاصر)

مرضیه گلابگیر اصفهانی؛ زهرا فنایی

دوره 10، شماره 37 ، بهمن 1399، صفحه 72-89

چکیده
  روایت‌های اسطوره‌ای و اسطورۀ نام‌ها در طول زمان متاثر از حوضچه‌های معنایی است که در آن تکوین می‌یابند. ازاین‌رو، یک متن در دوره‌های گوناگون دارای دلالت‌پردازی‌های متفاوتی می‌شود. متن‌های ادبی-هنری در بستر شکل‌گیری‌شان بهتر شناخته شده و مناسب‌تر رمزگشایی می‌شوند؛ این امر شناخت کامل‌تری از الگووارۀ حاکم بر فرهنگ هر دوره ...  بیشتر

مقاله پژوهشی زبان و ادبیات فارسی
مضمون‌سازی و تصویرآفرینی با اَعلام جغرافیایی در غزل‌های محمدعلی بهمنی

سهیل فتاحی؛ موسی پرنیان؛ رقیه علوی

دوره 10، شماره 37 ، بهمن 1399، صفحه 90-102

چکیده
  در ادبیات فارسی، شاعران و نویسندگان، کمابیش به دانش جغرافی و شناخت اقالیم، کشورها، شهرها، کوه‌ها، رودها و مانند آن توجه خاصی داشته‌اند و با این عناصر، مضامین و تصاویر شعری آفریده‌اند. اَعلام جغرافیایی که به دو بخش عَلَم عام و عَلَم خاص تقسیم می‌شوند، در شعر معاصر نیز بازتاب قابل توجهی دارد. یکی از شاعران موفق معاصر در حوزۀ غزل، ...  بیشتر