مقاله پژوهشی
بررسی شکوائیه‌ها در دیوان ابوالقاسم لاهوتی

اکبر اکرمی ابرقویی؛ محمود صادق زاده؛ هادی حیدر‌ی‌نیا

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 9-22

چکیده
  شکوائیه یا بثّ‌الشکوی یکی از موضوعات شعر غنایی فارسی است که در قالب‌های کوتاه، متوسط و بلند به‌ویژه در قالب‌های قصیده و غزل سروده می‌شود. شاعران زیادی به این نوع ادبی روی آوردند و از درد و رنج شخصی یا اجتماع سخن‌سرایی کردند. ابوالقاسم لاهوتی از شاعران ادبیات سیاسی و کارگری و معترض در دورۀ مشروطیت به شمار می‌رود که با جهان‌بینی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی و تحلیل مؤلفه‌های غنایی منظومۀ «برزونامه» از شمس‌الدین محمد کوسج

رضا جلیلی

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 23-36

چکیده
  یکی از آثار مهم حماسی به زبان فارسی، برزونامۀ شمس­الدین محمد کوسج است. شاعر در این منظومه به شرح رویدادهای مربوط به برزو فرزند سهراب و اطرافیان او پرداخته است. اگرچه نگاه غالب در بروزنامه حماسی است، بازتاب ویژگی­های عاطفی که با ادبیات غنایی گره خورده است، به روشنی دیده می­شود. از این­رو، در مقالۀ حاضر، مهم­ترین مؤلفه­های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی تطبیقی انواع عشق عرفانی از دیدگاه ابن عربی و جامی در بهارستان

فاطمه قاسمیان؛ پوران یوسفی پور کرمانی؛ آسیه ذبیح نیا عمران

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 37-48

چکیده
  بهارستان جامى (817- 898 هـ.ق) کتابى محتوی حکایات و اندرزهاى اخلاقى به نثر ساده و مسجع آمیخته با نظم است که در سال (892هـ.ق) نوشته شده­است. جامی این اثر تعلیمی و اندرزی را به تقلید از گلستان سعدی نگاشته ­است. روضۀ پنجم بهارستان جامی در تقریرعشق و حال عاشقان است. محیی الدین بن عربی (560- 638هـ.ق) از عرفای بزرگ اهل اندلس است که اساس مشرب عرفان او ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل محتوایی شکوائیه‌ها‌ در شعر دورۀ مشروطه با تأکید بر اشعار میرزادۀ عشقی

بیان کریمی اصلی؛ کرمعلی قدمیاری؛ عبدالله طلوعی آذر

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 49-62

چکیده
  ادبیات و بویژه شعر دوران مشروطیت، غالباً از نوع ادبیات اجتماعی‌سیاسی، و تصویرگر رنج‌های جامعه در برهه‌ای پرشتاب و حساس از تاریخ ایران است. شاعر مشروطه زبان اجتماع و بیانگر دردهای ایشان است. این مصایب، خواه از سوی اهل قدرت و حکومت باشد یا بیرون از آن، در شعر مشروطه بازتاب و نمودی برجسته و گسترده دارد. عمده‌ترین رسالت شعر مشروطه همراهی ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
نیایش در صحیفه‌ سجّادیه

لیلا مرادی؛ سیدمحمد امیری

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 63-80

چکیده
  گفتگو با یک نیروی غیبی که از دیرباز مورد توجّه انسان بدوی قرار گرفته بود، با ادیان ابراهیمی حالت قانونمند گرفت و به صورت مناجات و نیایش درآمد. نیایش با خدا یکی از موارد ارزشمند و مهم در دین اسلام است و در متون مربوط به آموزه­های شریعت و متون صوفیّه بسیار مورد توجّه قرار گرفته است. یکی از مهمترین کتابهای دینی که در آن علاوه بر آموزه­های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل نقش نحوی «قید و صفت» در تبیین سبک شاعر (مطالعۀ موردی:گونۀ ادبی ‌منظومه‌های ‌ظهر روز دهم، صدای ‌پای‌ آب ‌و ‌قصۀ شهر سنگستان)

سید حسین وحید عرب؛ احمد ذاکری

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 81-94

چکیده
  گونۀ ادبی «منظومه» نقش‌مهمی در برقراری ارتباط با مخاطب دارد ودرحفظ و انتقال تاریخ و فرهنگِ یک ملت نقش مهمی ایفا می‌کند. منظومه‌های‌ ظهرروزدهمِ امین پور، قصه شهر سنگستانِ اخوان ثالث وصدای پای آبِ ‌سپهری متن مبنای تحلیلِ این مقاله است. پژوهش حاضر بر مبنای این مسالۀ اساسی شکل می‌گیردکه درپیوند میانِ فرایند ساختارزبانی‌ سه ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
بررسی رمز «خودی» در اندیشه‌های علامه اقبال لاهوری

آرزو برومندی

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 95-108

چکیده
  علامه محمد اقبال لاهوری (1256- 1317هـ)، فیلسوف، مصلح، سیاستمدار، شاعر، حقوق­دان و متفکر مسلمان پاکستانی بود که در بسیاری از میدان­های معرفتی، نه تنها در سرزمین­های اسلامی که در تمام جهان مشهور است. به دلیل نگاه نوینی که به دین داشت، تمام نوگرایان و روشنفکران دینی، به گونه­ای وامدار او هستند، شهرت و آوازۀ او قبل از آنکه در میان دولت­های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
تحلیل طرحواره‌های شناختی غم و امید در اشعار فریدون مشیری

بی تا نوریان

دوره 10، شماره 34 ، اردیبهشت 1399، صفحه 109-122

چکیده
  امروزه مباحث مربوط به زبان‌شناسی شناختی، مورد توجه محققان عرصۀ ادبیات است. یکی از این مباحث قابل توجه، استعاره مفهومی است که فراتر از کارکرد صرف ادبی به بیان طرحواره‎های تصویری ذهن شاعر یا هنرمند می‎پردازد. در بلاغت گذشته، استعاره را صرفاً مربوط به زبان می‌دانستند و برای زیبایی کلام از آن استفاده می‌کردند. امروزه استعاره تنها ...  بیشتر