مقاله پژوهشی
1. نقد جامعه‌شناختی شخصیّت‌های کلیدی «خسرو و شیرین» نظامی گنجوی

محمّد امین احسانی اصطهباناتی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 9-24

چکیده
  در این مقاله ارزش‌ها، کنش‌ها، مهارت‌ها، سوگیری و کنترل‌های اجتماعی اشخاص در خسرو و شیرین نظامی گنجوی نقد و بررسی شده است. سؤال اصلی این است که شخصیّت‌های اصلی داستان در منظومه خسرو و شیرینِ نظامی، از منظرهای گوناگون جامعه شناختی، چگونه هستند. پژوهش حاضر به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده‌ و داده‌ها با استفاده از شیوۀ تحلیل محتوا ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. بررسی تصرفات مولانا در حکایت های غنایی مثنوی با سه رویکرد متفاوت.

راضیه جان نثاری؛ مهدی نوریان؛ حسین مسجدی؛ محبوبه خراسانی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 25-42

چکیده
  تردیدی نیست که مولانا در سرایش مثنوی، وام‌دار متون عرفانی و حکمی پیش از خود است. با وجود این، پاسخ به این پرسش که چرا مثنوی معنوی یکی از شاهکارهای بی بدیل ادب پارسی است، پرسشی است که سالها ذهن پژوهشگران این حوزه را متوجه خود کرده است. نبوغ داستان‌پردازی مولانا نسبت به اخلاف خود، یکی از دلایل برتری این اثر است. شاید هیچ شاعری مانند مولانا ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
3. بررسی جنبه های غنایی سیمای زن در ادبیات مکتب خانه ای ایران

نسرین جبارخلجی بناب؛ عزیز حجاجی کهجوق؛ آرش مشفقی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 43-58

چکیده
  یکی از راه های دسترسی به ادبیات عامه در ایران ادبیات مکتب خانه ای است که بر مبنای ادبیات شفاهی بوده، به صورت مکتوب در آمده و در مکتب خانه های قدیم به محصلان آموزش داده می شد. از آن جا که زن یکی از مهم ترین موضوعات ادب و هنر سراسر گیتی است، بررسی جنبه های غنایی سیمای زن در آثار مکتب خانه ای از اهمیت خاصی برخوردار می باشد. هدف از این پژوهش ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. بررسی ویژگی سهل‌ممتنع در غزلیّات وحشی بافقی

مریم محمودی؛ رویا دهقانی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 59-70

چکیده
  غزل بهترین قالب برای بیان کردن گونه ادب غنایی است و شاعران بی‌شماری از این قالب برای بیان کردن اشعارشان استفاده کرده‌اند. یکی از این شاعران وحشی بافقی است. او یکی از بزرگ‌ترین شاعران قرن دهم است که نسبت به شاعران دوره خود در جایگاه ممتازی قرار دارد. وحشی بافقی در همه قالب‌های شعری طبع‌آزمایی کرده است، امّا شهرتش بیشتر به خاطر غزل‌های ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. تحلیل و بررسی ترانه معاصر فارسی

سید مهدی موسوی میرکلائی؛ ایرج مهرکی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 71-80

چکیده
  در ادب فارسی ترانه همواره اصطلاحی عام بوده است که بر انواع قالب‌های شعریِ ملحون یا همراه موسیقی به ویژه فهلویات، دوبیتی، رباعی، و بیت اطلاق می‌شده است. « فهلویات, خسروانی, گلبانگ, تصنیف و .... در گذرگاه تاریخ نام‌های دیگر این صورت شعری بوده‌اند» (بهار: 1344،60). همچنین عده‌ای ترانه (ترانک، ترنگه، ترنگ، رنگ) را از ماده‌ی «تر» ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. سبک شناسی متناقض نما در شعر حافظ

احمد هاشمی؛ علی محمد سجادی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 81-98

چکیده
  در ادبیات فارسی محور جمال‌شناسی بر شکستن هنجارها و عادت‌های زبانی در لفظ و معناست که این مهم در آرایة ادبی «متناقض­نما» خود را نشان داده‌است. متناقض­نما یا پارادوکس در شعر حافظ اغلب به صورت فنی، زیبا و البته ظریف و شگفت‌انگیز خودنمایی می‌کند. یعنی از اجتماع امور متضاد و متناقض، تصویری شگفت، هنری و زیبا خلق می‌نماید. این ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. کهن‌الگوی قهرمان در مقالات شمس تبریزی

فاطمه مدرسی؛ سجاد خجسته گزافرودی

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 99-107

چکیده
  یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های متغیر و بارز عرفان و آثار عرفانی و آثار منثور غنایی، کهن‌الگوی قهرمان است. سیر قهرمان نیز از مهم‌ترین مسائل عرفان و آثار منثور غنایی است تا آن‌جا که کهن‌الگوی قهرمان با سیری بغرنج به تکامل شخصیتی نزدیک می‌شود. تکامل شخصیتی قهرمان به اشکال گوناگونی در آثار عرفانی و آثار منثور غنایی به‌ویژه مقالات شمس ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
8. تحلیل داستان «ورقه و گلشاه» بر اساس نقد کهن الگویی

پیمان نیکنامی؛ پوران یوسفی پور کرمانی؛ فاطمه غفوری مهدی اباد

دوره 9، شماره 33 ، زمستان 1398، صفحه 109-127

چکیده
  چکیدهکهن الگوها یکی از مهمترین مباحث در روان شناسی یونگ به شمار می آید. از آنجا که کهن الگو ها مانند استخوان بندی ادبیات عمل می کنند منظومه های عاشقانه یکی از عرصه هایی است که می تواند بستر ظهور این کهن الگوها گردد. از آن جا که ادبیات هر ملت، ریشه در فرهنگ و باورهای آن سرزمین دارد و مطالعه این داستان های کهن، نه تنها از جنبه ادبی، هنری ...  بیشتر