مقاله پژوهشی
1. تحلیل و مقایسة عناصر موسیقایی در غزلیات سعدی و رهی معیری

حسین آقاحسینی؛ شهرزاد نیازی

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1394، صفحه 7-24

چکیده
  رهی معیری از شعرا و ترانه‌سرایان معروف معاصر است که با مطالعۀ غزلهای سعدی، حافظ، مولوی و عراقی خود را از چشمۀ فیاض شعر پیشینیان سیراب کرد و یکی از غزل‌سرایان مشهور معاصر ایران شناخته شد. روانی، انسجام و خیال انگیزی سخن او آن گونه است که شعر او به سبک سخن سعدی نزدیک می‌شود؛ از این رو در این پژوهش کوشش شده است عناصر موسیقایی غزلیات این ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
2. بررسی روایت شناختی روح العاشقینِ شاه شجاع

تقی پورنامداریان؛ محبوبه خراسانی

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1394، صفحه 25-38

چکیده
  روح‌العاشقین شاه شجاع اثری غنایی از نوع ادبی ده‌نامه‌هاست که بین قرن‌های هفتم تا دهم هجری رواج‌گونه‌ای داشته است. این نوع ادبی عاشقانه، از ترکیب مثنوی و غزل ساخته شده و مجموعۀ 10 نامه است که عاشق و معشوق به هم می‌فرستند. به طور معمول در هر نامه مطلبی طرح می‌گردد؛ ابراز عشق و طلب عشق در نامه‌های اول طرح می‌شود و در بخش میانی با طلب ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
3. شعر غنایی و عرفان

مهدی تدین

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1394، صفحه 39-58

چکیده
  شعر غنایی که موضوع اصلی آن بیان عواطف و احساسات لطیف انسانی است همۀ غزل‌ها و غزلواره‌ها و منظومه‌های عاشقانه اعم از عرفانی و غیر عرفانی را شامل می‌شود، از آنجا که بزرگترین بخش ادبیات غنایی را اشعار عرفانی تشکیل می‌دهد، در این مقاله بحث اصلی پیرامون شعر عاشقانه است و بدان دلیل که مهمترین نقش در شعر به طور عموم و شعر عرفانی به طور ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
4. بررسی منشأ و ویژگی های تساهل عرفانی در مثنوی معنوی مولوی

احمد خاتمی؛ مرتضی هادیان

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1394، صفحه 59-72

چکیده
  تساهل به مثابه یکی از مهمترین دیدگاه‌های تاریخ اندیشۀ بشری بر آزادی ادیان و مذاهب تأکید می‌ورزد و در عرفان ایرانی – اسلامی یکی از موضوع‌های محوری است. این مقاله کوشیده است که به تبیین تساهل بپردازد و با تکیه بر متن مثنوی معنوی، منشأ و ویژگی‌های تساهل را در نظام فکری مولوی بنمایاند. دو نظریۀ «وحدت موجود» و «تجلی و ظهور» ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
5. ساختار داستانی منظومه های عاشقانۀ فارسی

حسن ذوالفقاری

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1394، صفحه 73-90

چکیده
  منظومه‌های عاشقانه یکی ازگونه های شعر غنایی است. این نوع منظومه سرایی در ایران رواج بسیار زیادی یافت چنان که بیش از یکصد داستان از زوجهای ادبی با ده ها نظیره از این داستان های عاشقانه و تنها به نظم در دست است. در مطالعات ساختاری این منظومه ها در می‌یابیم صرف نظر از نام ها و برخی تفاوت های اندک، تمام این منظومه ها بر یک شیوه و ساخت بنا ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
6. معناشناسی مضمون «عشق» در سروده‌های میرزادۀ عشقی و نقش آن در بیان مضامین سیاسی- اجتماعی

علی محمّدی؛ فاطمه کولیوند

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1394، صفحه 91-102

چکیده
  انقلاب مشروطه و وقایعی که به دنبال داشت، تحولی وسیع در سطح جامعۀ ایران به وجود آورد. در نتیجه اشخاص بزرگی در سطوح مختلف، تحت تأثیر این تحولات فعالیت داشتند و برخی نیز آثاری از خود به جای گذاشتند. در عرصۀ ادبیات، شخصیت‌های برجسته‌ای همگام با دیگر اقشار جامعه در جهت آن تحول نوین حرکت کردند. میرزادۀ عشقی نیز یکی از کسانی است که پس از کودتای ...  بیشتر

مقاله پژوهشی
7. حکم پادشاه انگیز‌ (شرح بیتی از حافظ)

مهدی نوریان؛ احسان رئیسی

دوره 5، شماره 17 ، بهمن 1394، صفحه 103-113

چکیده
  دریافت صورت صحیح و معنی دقیق ابیات در ادب فارسی نخستین و با اهمیت‌ترین گام برای راه یافتن به دنیای هنر و اندیشۀ شاعران است. افزون بر این سایر علوم ادبی از جمله نقد ادبی، سبک‌شناسی، علوم بلاغی و دستور زبان نیز بدون در دست داشتن متن قابل اعتماد و معنی صحیح اشعار، راه به جایی نخواهد برد. اگرچه در باب شعر حافظ و برای حل مشکلات آن کوششهای ...  بیشتر