نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشگاه تربیت مدرس، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی

چکیده

یکی از بن‌مایه‌های داستانی در منظومه‌های عاشقانه، بی‌فرزندی والدین عشّاق است. این بن‌مایه، نقطۀ ورود عشاق به داستان است؛ بنابراین نویسنده تمام هنر خود را به کار گرفته تا آن را حادثه‌ای به‌یادماندنی توصیف کند. این تحقیق به روش توصیف و تحلیل محتوای متن، به دنبال آن است که بن‌مایۀ بی‌فرزندی را در منظومه‌های عاشقانۀ فارسی چگونه می‌توان طبقه‌بندی کرد؟ هر یک از این طبقه‌بندی و زیرگونه‌ها در روایت داستان چه نقشی ایفا می‌کند؟ برای این منظور کتاب «یک‌صد منظومۀ عاشقانه فارسی» (ذوالفقاری،1394) مبنای کار قرارگرفته است. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، در سی منظومه، والدین عشاق از بی‌فرزندی رنج برده‌‌اند. صاحب فرزند شدن ایشان به شکل‌های (فرزند دار شدن با دعا و خیرات، استعانت از درویش با خوردن تبرک، با حضور تنها یکی از والدین، مخفی نگه‌داشتن تولد کودک و پیش‌بینی تولد فرزند) اتفاق افتاده است. سیر تحول این بن‌مایه نشان می‌دهد، کاربرد آن از اساطیر آغاز شده و در داستان‌های عامه، بسیار ابتدایی و ساده‌لوحانه بوده است. نویسندگان منظومه‌های عاشقانۀ فارسی قرن چهارم تا نهم، با بهره‌گیری از ذوق خود، آن را به شکل‌های متنوعی به کار برده‌اند. از قرن نهم به بعد، چیز جدیدی به آن اضافه نشده و تکرار موارد قبلی است. اوج استفاده از آن، قرن دوازدهم و به دلیل افزایش منظومه‌پردازان هندی است. نقش آن در ساختار روایی داستان ازآن‌جهت است که نویسنده با به تصویر کشیدن صاحب فرزند شدن دشوار والدین، ذهن مخاطب را برای اتفاقاتی که از جانب این فرزندان در ادامۀ داستان شکل گرفته، آماده و باعث افزایش کنش‌ها ی بعدی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Classification and analysis of childlessness in Persian love poems

نویسندگان [English]

  • Azam Hosseini 1
  • Hasan Zolfaghari 2

1 Tarbiat Modares University

2 Tarbiat Modares University

چکیده [English]

One of the narrative themes in love poems is the infertility of the lovers' parents. This theme is the point of entry of lovers into the story; So the author uses all his art to describe it as a memorable event. This research seeks to classify infertility in Persian love poems by describing and analyzing the content of the text. What role does each of these classifications and subspecies play in the narrative? For this purpose, the book "One Hundred Persian Love Poems" (Zolfaghari, 2015) is the basis of the work. According to the results, in thirty poems, the parents of the lovers have suffered from infertility. Having a child has taken the form of (having a child with charity, assisting a dervish by eating a blessing, with the presence of only one parent, keeping the birth of a child secret, and predicting the birth of a child). Its use dates back to mythology and has been very rudimentary in folk tales. Authors of Persian love poems from the fourth to the ninth century have used it in various ways. Nothing new has been added since the ninth century. Its peak dates back to the twelfth century due to the rise of Indian poets. Its role is in the narrative structure of the story that the author prepares the audience's mind for the events that are formed by these children in the continuation of the story by portraying the difficult children of having parents and increases the subsequent actions.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Love Poems:Theme
  • Childlessness
  • birth of lovers