نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) قزوین، قزوین، ایران

2 مدرس زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره) قزوین، قزوین، ایران

چکیده

پایبندی به فرم و شگرد در داستان، استخوان‌بندی اندیشه‌های گلشیری را تشکیل می‌دهد. او به دنبال نمایش حرکت و پویایی در ادبیات، به سنت‌شکنی دست زد و داستان را به ابزاری برای شناخت خود و دیگران مبدل ساخت و با این دیدگاه در رمان شازده احتجاب به جستجو در اعماق و نفوذ در لایه‌های پنهان ذهن شخصیت‌ها و کشف و شناخت خود و دیگران و بیان حقایق جامعه با استفاده از برهم زدن ترتیب و توالی پیوستۀ زمان پرداخت و با بهره‌گیری از ژانر گروتسک، چشم خوانندگانش را به روی حقایقی گشود که در زندگی روزمره در مواجهه با واقعیت به ورطۀ فراموشی سپرده شده بود. نویسندگان در این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی شگرد‌های مدرن در این رمان پرداخته‌ و به این نتیجه دست یافته‌اند که شازده احتجاب توانسته مدرن‌گرایی نویسنده‌اش را به نمایش درآورد و به دلیل مشخصه‌های عدول از هنجارهای عادی و پذیرفته شده، مسخ‌شدگی، برانگیختن خندۀ تلخ و نفرت‌آور، جان‌بخشی به اشیاء، تصویر دیوانگی در معنای رمانتیک، ترسیم فضاهای تاریک، رعب‌آور، تشریح شکنجه‌های هولناک و نشان دادن مرگ تلخ با بهره‌گیری از استعاره و مجاز، تصویرگر وقایع روی داده برای چهار نسل از یک سلسله در ژانر گروتسک باشد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Golshiri's Modernism in the Novel Prince Ehtejab Using Grotesque Elements

نویسندگان [English]

  • Seyd Esmaeil Ghafelebashi 1
  • Fereshte Sadat Hosseini 2

1 Assistant Professor of Persian Language and Literature, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran

2 Lecture of Persian Language and Literature, Imam Khomeini International University, Qazvin, Iran

چکیده [English]

Adherence to form and technique in the story constitutes the framework of Golshiri’s ideas. To demonstrate the movement and dynamism in the literature, he broke with tradition and turned the story into a means for knowing himself and others. Following the mentioned perspective, the novel Prince Ehtejab seeks to explore the depths and penetrates the hidden layers of the characters’ minds, discovers and knows oneself and others, and expresses the realities of society by disrupting the continuous order and sequence of time. Moreover, he used the grotesque genre to open his readers’ eyes to truths overlooked in everyday life in the face of reality. In this article, authors have studied modern techniques in this novel using analytical and library research methods and revealed that the novel Prince Ehtejab has been able to indicate the author to be a modernist. Furthermore, given the characteristics of deviation from accepted norms, metamorphosis, induction of a bitter and odious laughter, personification, depiction of madness in a romantic sense, depiction of dark and terrifying locations, description of horrific tortures, and presentation of a bitter death using metaphor and trope, he has illustrated the events occurred to four generations of an ancestry using the grotesque genre.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Literary Genre
  • grotesque
  • Golshiri
  • Prince Ehtejab
  • Modern literature
آلوت، میریام (1368)، رمان به روایت رمان‌نویسان، ترجمة علی‌محمد حق‌شناس، تهران: نشر مرکز.
ایدل، له‌اون (1367)، قصۀ روانشناختی نو، ترجمة ناهید سرمد، تهران: شباویز.
بیات، حسین (1390)، داستان‌نویسی جریان سیال ذهن، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
پارسانسب، محمد، مهسا معنوی (1392)، «تطور بن‌مایۀ کلاغ از اسطوره تا فرهنگ عامیانه»، فرهنگو ادبیاتعامیانه، شماره 1، صص 71- 92.
تامسون، فلیپ (1390)، گروتسک، ترجمة فرزانه طاهری، تهران: نشر مرکز.
ثابت­قدم، خسرو (1383)، «گروتسک در نثر ناباکوف»، سمرقند، شماره3 و 4، صص201-210.
حسینی، صالح، پویا رفوئی (1380)، گلشیری کاتب و خانه روشنان، تهران: انتشارات نیلوفر.
شیری، قهرمان (1387)، مکتب‌های داستان‌نویسی در ایران، تهران: نشر چشمه.
ـــــــــــــ (1395)، جادوی جن‌کشی (بررسی داستان­های هوشنگ گلشیری)، تهران: انتشارات بوتیمار.
صابرپور، زینب، محمدعلی غلامی‌نژاد (1388)، «روابط قدرت در رمان شازده احتجاب»، پژوهش زبان و ادبیات فارسی، شماره دوازدهم، صص 99-124.
گلشیری، هوشنگ (1347)، شازده احتجاب، تهران: زمان.
ــــــــــــــــ  (1378)، باغ در باغ، تهران: انتشارات نیلوفر.
لوتر آدامز، جیمز، ویلسون یتس (1389)، گروتسک در هنر و ادبیات، ترجمة آتوسا راستی، تهران: نشر قطره.
میرصادقی، جمال (1360)، قصه، داستان کوتاه، رمان، مطالعه‌ای در شناخت ادبیات داستانی و نگاهی کوتاه به داستان‌نویسی معاصر ایران، تهران: انتشارات آگاه.
میرعابدینی، حسن (1386)، صد سال داستان‌نویسی ایران، تهران: چشمه.
 
منابع لاتین
Bakhtin, M. (1984), Problems of Dostoevsky's Poetic. 2nd ed. Trans. Caryl Emerson Manchester and Minnesota: University of Minnesota Press, pp. 1-378
Cuddon, J. A. (2013), A Dictionary of Literary Terms and Literary Theory, (ed. Birchwood M., Velickovic, V., Dines, M. and Fiske, S.), Blackwell Publishers.p.p.1-801
Harold, B. (2004), The Grotesque, edited and with an introduction by Harold Bloom, volume ed. Blake Hobby, pp. 1- 237 
سامانه‌ها
گفت‌وگوی هوشنگ گلشیری و ناصر زراعتی، نوامبر 1989، گوتنبرگ، سوئد،  6/10/1396https://www.youtube.com